Πανελλήνια έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές (Έρευνα ESPAD)

Η «Πανελλήνια έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές» (Έρευνα ESPAD) ξεκίνησε το 1984 από την Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνεχίζεται έως σήμερα από το ΕΠΙΨΥ, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα διαχρονικής παρακολούθησης της εξέλιξης του φαινομένου στη χώρα μας για περισσότερα από 30 χρόνια. 


Στόχος της έρευνας

Η έρευνα ESPAD μελετά την  έκταση της χρήσης νόμιμων και παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών στον μαθητικό πληθυσμό και τους παράγοντες που συνδέονται με αυτήν. Διερευνά, επιπλέον, ευρύτερα θέματα της συμπεριφοράς των μαθητών με έμφαση σε άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές, όπως η υπερβολική χρήση διαδικτύου και ο στοιχηματισμός / τζόγος.


Μεθοδολογία της έρευνας

Η μεθοδολογία της έρευνας ESPAD βασίζεται στο πρωτόκολλο της πανευρωπαϊκής έρευνας ESPAD (www.espad.org). Το δείγμα των μαθητών είναι πανελλήνιο, αντιπροσωπευτικό και επιλέγεται με πολυσταδιακή στρωματοποιημένη δειγματοληψία. Η έρευνα πραγματοποιείται με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας. Η συλλογή των στοιχείων γίνεται μέσω της χορήγησης ανώνυμου ερωτηματολογίου μέσα στη σχολική τάξη.
Το 2015 η  έρευνα ESPAD υλοποιήθηκε με τη μερική χρηματοδότηση του ΟΚΑΝΑ και με τη συνεργασία των κατά τόπους Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας ΟΚΑΝΑ / Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Δημοσιοποιημένο υλικό σχετικά με την έρευνα ESPAD

 · Δελτίο Τύπου | Αποτελέσματα της διακρατικής έρευνας ESPAD 2015 (στα αγγλικά)
 · Φυλλάδιο | Πανευρωπαϊκή έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση οινοπνευματωδών και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών (έρευνα ESPAD): Η Ελλάδα συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2015
 · Έκθεση | The 2015 ESPAD Report. Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs
 · Έκθεση | Πανελλήνια Έρευνα στο Μαθητικό Πληθυσμό για τη Χρήση Εξαρτησιογόνων Ουσιών και άλλες Εξαρτητικές Συμπεριφορές (16χρονοι) – Έρευνα ESPAD 2015
 · Επιστημονική Δημοσίευση | Smoking, alcohol and drug use among adolescents in Greece – 2015 update and secular trends 1984-2015 (Archives of Hellenic Medicine)
 · Δελτίο Τύπου | Αποτελέσματα της πανελλήνιας έρευνας ESPAD 2015
 · Έκθεση | Έκθεση αποτελεσμάτων «Πανελλήνιας έρευνας για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές – Έρευνα ESPAD 2011 και στοιχεία ανά νομό της χώρας

¶λλες δημοσιεύσεις με στοιχεία από την έρευνα ESPAD (με χρονολογική σειρά)


Ελληνικές 

Φωτίου, Α., Κοκκέβη, Α. Η Επιδηµιολογία της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών στην εφηβεία: Διαχρονική πορεία στην Ελλάδα. Εξαρτήσεις στην Εφηβεία, Αθήνα: Τµήµα Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων του Γενικού Νοσοκοµείου Αττικής «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ – ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΓΚ», 2013.

Κοκκέβη Α, Φωτίου Α, Κίτσος Γ. Χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών από εφήβους μαθητές: νεότερα στοιχεία από την έρευνα ESPAD στην Ελλάδα και σε άλλες 34 χώρες. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2009.

Κοκκέβη Α, Κίτσος Γ, Φωτίου Α. Η Υγεία των εφήβων: διαστάσεις συνθήκες και κοινωνικό πλαίσιο. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής, 2005.

Κοκκέβη, Α., Στεφανής, Κ. Τα ναρκωτικά στην Ελλάδα: η διαχρονική πορεία της χρήσης: η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στο γενικό και στο μαθητικό πληθυσμό. Ε.Π.Ι.Ψ.Υ., Αθήνα, 1994.

Κοκκέβη, Α., Μαδιανού, Δ., Στεφανής, Κ. Τα ναρκωτικά στην Ελλάδα: η χρήση ουσιών στο μαθητικό πληθυσμό. Ψυχιατρική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1992.


Ξενόγλωσσες

Kokkevi A, Fotiou A, Kanavou E, Stavrou M, & Richardson C. (2016). Smoking, alcohol and drug use among adolescents in Greece – 2015 update and secular trends 1984-2015. Archives of Hellenic Medicine, 33(2):249-257.

Fotiou A, Kanavou E, Richardson C, Kokkevi A. (2014). Trends in the Association between Prescribed and Non-prescribed Use of Tranquilisers or Sedatives among Adolescents in 22 European Countries. Nordic Studies on Alcohol and Drugs, 31(4), 371-387.

Fotiou A, Kanavou E, Richardson C, Ploumpidis D, Kokkevi A. (2014). Misuse of prescription opioid analgesics among adolescents in Greece: the importance of peer use and past prescriptions. Drugs: Education, Prevention & Policy. 21(50), 559-367.

Kokkevi A, Kanavou E, Richardson C, Fotiou A, Papadopoulou S, Monshouwer K, . . . Olszewski D. (2014). Polydrug use by European adolescents in the context of other problem behaviours. Nordic Studieson Alcohol and Drugs, 31(4), 323-342.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Botsis, A., Kanavou, E., Malliori, M., & Richardson, C. (2014, December). Adolescents’ Self-reported Running Away from Home and Suicide Attempts During a Period of Economic Recession in Greece. In Child & Youth Care Forum (Vol. 43, No. 6, pp. 691-704). Springer US.

Kokkevi, A., Richardson, C., Olszewski, D., Matias, J., Monshouwer, K., & Bjarnason, T. (2012). Multiple substance use and self-reported suicide attempts by adolescents in 16 European countries. European child & adolescent psychiatry21(8), 443-450.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2012). Adolescents’ self-reported suicide attempts, self-harm thoughts and their correlates across 17 European countries. Journal of Child Psychology and Psychiatry53(4), 381-389.

Hibell, B., Guttormsson, U., Ahlström, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Kraus, L. (2012). The 2011 ESPAD Report. Substance Use among Students in36, 123-34.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2011). Changes in associations between psychosocial factors and suicide attempts by adolescents in Greece from 1984 to 2007. The European Journal of Public Health21(6), 694-698.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2011). Increasing self-reported suicide attempts by adolescents in Greece between 1984 and 2007. Social psychiatry and psychiatric epidemiology46(3), 231-237.

Olszewski, D., Matias, J., Monshouwer, K., & Kokkevi, A. (2010). Polydrug use among 15-to 16-year olds: Similarities and differences in Europe. Drugs: education, prevention and policy17(4), 287-302.

Bjarnason, T., Steriu, A., & Kokkevi, A. (2010). Cannabis supply and demand reduction: Evidence from the ESPAD study of adolescents in 31 European countries. Drugs: education, prevention and policy17(2), 123-134.

Hibell, B., Guttormsson, U., Ahlström, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Kraus, L. The 2007 ESPAD Report—substance use among students in 35 European Countries. 2009. Stockholm, Sweden, The Swedish council for information on alcohol and other drugs (CAN).

Bjarnason, T., Steriu, A., & Kokkevi, A. (2010). Cannabis supply and demand reduction: Evidence from the ESPAD study of adolescents in 31 European countries. Drugs: education, prevention and policy17(2), 123-134.

Kokkevi, A., Fotiou, A., Chileva, A., Nociar, A., & Miller, P. (2008). Daily exercise and anabolic steroids use in adolescents: a cross-national European study. Substance use & misuse43(14), 2053-2065.

Kokkevi, A., Fotiou, A., Arapaki, A., & Richardson, C. (2008). Prevalence, patterns, and correlates of tranquilizer and sedative use among European adolescents. Journal of Adolescent Health43(6), 584-592.

Andersson, B., Hibell, B., Beck, F., Choquet, M., Kokkevi, A., Fotiou, A., ... & Trapencieris, M. (2007). Alcohol and drug use among European 17–18 year old students. Data from the ESPAD Project. The Swedish Council for Information on Alcohol and Other Drugs (CAN) and the Pompidou Group at the Council of Europe.

Kokkevi, A. E., Arapaki, A. A., Richardson, C., Florescu, S., Kuzman, M., & Stergar, E. (2007). Further investigation of psychological and environmental correlates of substance use in adolescence in six European countries. Drug and Alcohol Dependence88(2), 308-312.

Kokkevi, A., Richardson, C., Florescu, S., Kuzman, M., & Stergar, E. (2007). Psychosocial correlates of substance use in adolescence: A cross-national study in six European countries. Drug and alcohol dependence,86(1), 67-74.

Richardson, S. C., Politikou, K., Terzidou, M., Maka, Z., & Kokkevi, A. (2006). The quality of data obtained from self-completed questionnaires in a survey of high school students. Quality and Quantity40(1), 121-127.

Hibell, B., Andersson, B., Bjarnason, T., Ahlström, S., Balakireva, O., & Kokkevi, A. The 2003 ESPAD Report. Alcohol and other drug use among students in 35 European countries. The Swedish Council for Information on Alcohol and Other Drugs (CAN) and the Pompidou Group at the Council of Europe; 2004.

Hibell, B., Andersson, B., Ahlstrom, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Morgan, M. (2000). The 1999 ESPAD Report: Alcohol and other drug use among students in 30 European countries (Summary). The Swedish National Institute of Public Health, Stockholm, Sweden.

Kokkevi, A., Terzidou, M., Politikou, K., & Stefanis, C. (2000). Substance use among high school students in Greece: outburst of illicit drug use in a society under change. Drug and alcohol dependence58(1), 181-188.
Morgan, M., Hibell, B., Andersson, B., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Narusk, A. (1999). The ESPAD study: implications for prevention. Drugs: education, prevention and policy6(2), 243-256.

Johnston, L. D., Driessen, F. M. H. M., & Kokkevi, A. (1994). Surveying student drug misuse: A six-country pilot study. Strasbourg, France: Cooperation Group to Combat Drug Abuse and Illicit Trafficking in Drugs (Pompidou Group), Council of Europe.

Kokkevi, A., & Stefanis, C. (1991). The epidemiology of licit and illicit substance use among high school students in Greece. American journal of public health81(1), 48-52.






Σωρανού του Εφεσίου 2, Αθήνα 11527 Ταχ. Δ/νση: Τ.Θ. 66517, 156 01 Παπάγου Τηλέφωνα: 210-6170803-5 (Γραμματεία) e-mail: secretar@epipsi.gr